Dzielisz klasę na grupy, rozdajesz zadanie. Po pięciu minutach w każdej grupie pisze jedna osoba. Reszta patrzy, rozmawia albo czeka, aż ktoś skończy. Na koniec ta sama osoba prezentuje wynik.
Prośba „pracujcie razem” nie wystarcza. Potrzebny jest podział pracy, który każdy zna przed startem.
Każdy ma swoją robotę
Grupa pracuje razem, kiedy każdy wie, za co odpowiada - role i sposób ich rozdania są niżej.
Cztery role
Lider - czyta polecenie na głos. Gdy rozmowa odbiega od zadania, czyta jeszcze raz pytanie z kartki i mówi: „Wracamy do polecenia: …”. Zanim grupa coś postanowi, pyta każdego po kolei: „A ty co myślisz?”.
Sekretarz - zapisuje ustalenia na kartce zadania, a przy każdym pomyśle imię osoby, która go zgłosiła. Na koniec czyta notatkę grupie do zatwierdzenia.
Strażnik czasu - pilnuje limitu podanego przez nauczyciela (np. 15 minut - dopasuj do zadania). Na starcie zapisuje na kartce godzinę końca, potem mówi na głos: „Zostało 5 minut” i „Została minuta, zapisujemy wynik”.
Prezentujący - przedstawia klasie wynik w minutę, czytając z notatki sekretarza. Zaczyna od zdania: „Nasza grupa ustaliła, że…”.
Grupa trzyosobowa: w kopercie są 3 karteczki (Lider i czas, Sekretarz, Prezentujący) - lider zapisuje godzinę końca i mówi „Zostało 5 minut” i „Została minuta, zapisujemy wynik”. Grupa pięcioosobowa: w kopercie jest 5 karteczek (cztery role i Kontroler) - kontroler przed prezentacją porównuje wynik z poleceniem punkt po punkcie i mówi, czego brakuje, np. „Brakuje odpowiedzi na pytanie 2”.
Jak rozdać role
Jak:
każdy uczeń w grupie wyciąga z koperty jedną karteczkę z nazwą roli; karteczek jest tyle, ilu uczniów w grupie: zwykle cztery, w grupie trzyosobowej trzy, a w pięcioosobowej pięć,
opis ról jest na tej samej kartce co zadanie.
Kiedy:
przed przeczytaniem polecenia,
na kolejnej lekcji - każdy oddaje swoją karteczkę osobie po lewej; role przechodzą zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Co zmienia się w klasie
Zamiast jednej osoby - w grupie mówi i pisze każdy, a imiona przy pomysłach są na kartce.
Przy prezentacji - mówi prezentujący, z notatki sekretarza, a nie ten, kto zawsze się zgłasza.
Po lekcji - na kartce zadania są imiona przy pomysłach, więc widzisz, kto co wniósł.
Jak to wygląda w EduGen
W EduGen karta pracy powstaje na podstawie tematu, przedmiotu i klasy. Podajesz temat lekcji, a generator przygotowuje pierwszą wersję zadania dla grupy. Dopisujesz opis czterech ról i eksportujesz kartę do PDF lub DOCX.

Po kliknięciu „Przygotuj materiał” karta trafia do edytora - zadanie i opis ról można od razu zmienić albo dopisać własne.

Jak rozdać role w scence po angielsku, żeby mówił każdy uczeń, opisaliśmy w artykule https://edugen.pl/blog/scenka-w-restauracji-po-angielsku-cztery-karty-rol-w-ktorych-mowi-kazdy.
Podsumowanie
Praca w grupach przynosi lepsze efekty, gdy każdy uczeń wie, za co odpowiada. Podział na cztery role pomaga uporządkować współpracę, ogranicza chaos i sprawia, że wszyscy mają okazję aktywnie uczestniczyć w zadaniu. Dzięki temu nie dochodzi do sytuacji, w której jedna osoba wykonuje większość pracy, a pozostali tylko się przyglądają.
Warto wprowadzać role stopniowo i zmieniać je przy kolejnych zadaniach, aby każdy uczeń mógł sprawdzić się w różnych obowiązkach. Na początek wystarczy jedno wspólne ćwiczenie i kilka minut na omówienie współpracy. Gotowe karteczki z opisami czterech ról, dostępne w PDF, można wydrukować, wyciąć i rozdać uczniom przed rozpoczęciem pracy. To proste rozwiązanie, które ułatwia organizację zajęć i uczy odpowiedzialności za wspólny wynik.
